یکم مهرماه زادروز استاد اسطوره ای آواز و زندگی، بزرگمرد آواز ایران، استاد محمدرضا شجریان گرامی باد🌹🌹🌹

مستقل از اینکه موسیقی سنتی را دوست داشته باشیم یا نه، استاد محمدرضا شجریان سرمایه‌ای هستند که هر نوع بی احترامی به ایشان یا خوشحالی از هر نوع مشکل یا چالش ایشان، غیرقابل درک و توجیه ناپذیر است. او فقط صدایی زیبا نیست که به شعر شاعران ما افزوده شده باشد. بلکه حنجره‌ای است که هستی را شاید نزدیک به همان‌ها که آن حرفها را گفته‌اند می‌فهمد و بیهوده نیست که صدایش، چنین سحری را آفریده و می‌‌آفریند. در طی این سالها بسیاری کوشیده اند تا نامهایی را در کنار نام شجریان مطرح کنند و گاه در باب هنر ایشان گزافه نیز بگویند. اما شجریان همیشه شجریان است و همواره جاودان خواهد ماند. شجریان صدایی بی نظیر و حنحره ای بی مانند دارد. شجریان تسلط بی نظیری به دستگاههای موسیقی ایرانی دارد. شجریان شعر را می‌فهمد و می‌خواند. شجریان قدر هنرش را دانسته و می‌داند و چه پیش از انقلاب و چه پس از آن هیچگاه هنرش را به هیچ چیز نیالود. اما رمز ماندگاری شجریان فقط اینها نیست. از همه مهمتر اینکه شجریان همواره در کنار مردم خود بود. همواره صدای مردم خود بود، چه آنگاه که خواند: «تفنگم را بده تا ره بجویم» و چه آن گاه که خواند: «تفنگت را زمین بگذار». با آرزوی سلامتی برای استاد یگانه موسیقی ایران. عمرش دراز و صدایش جاودان.

بهزاد ندرلو

واحد IT پرشیا خودرو

مهر 1396

شبنم مقدمی با انتشار این عکس نوشت:

شما هر سال با مهر متولد می شوید آقا ...با پاییز می آیید...چه خوش آمدنی و چه خوش بودنی...خوب شوید آقا ...بمانید برایمان لطفا ً...جهان ِ ما تلخی ِ نبود ِ شما را تحمل نخواهد کرد...بخش ِ بزرگی از جهان ِ ما ...بی شما و صوت ِ داوودی تان ، تلخ و ویران می شود...تاریک می شود...خوب شوید آقا...لطفاً...زادروزتان خجسته و‌ روشن ...بمانید برایمان آقا...دوست تان داریم و به نیروی ِ این همه عشق ایمان داریم...شما خوب می شوید آقا، مگر نه؟

شبنم مقدمی

۱۳۹۸/۰۷/۰۱

متن پر احساس شبنم مقدمی برای استاد شجریان

حسین علیزاده از معدود نخبگان هم‌عصر محمدرضا شجریان هست که همچنان فعالیت می‌کند. نقش او در ساخته شدن برخی از شاهکار‌هایی که با صدای شجریان شنیدیم کم‌نظیر است. امروز زادروز صدای بی‌همتای موسیقی ایرانی است، علیزاده در روزنامه اعتماد یادداشتی نوشته که خواندنش خالی از لطف نیست. البته یادداشتی با نثر مسجع.

تو مانده‌اي تا مهر شوي/ تو مانده‌اي تا فرياد شوي

تو مانده‌اي تا همدرد عاشقان شوي / تو مانده‌اي تا شادي شاد شود

تو مانده‌اي تا روزگار برود/ تو مانده‌اي تا دلي نشكند

تو مانده‌اي تا سرود زندگي شوي / تو مانده‌اي تا حق شوي

تو مانده‌اي تا تاريخ شوي / تو راز مانايي

تو صدايي / ...و مي‌ماني

حسین علیزاده

۰۱ مهر ۱۳۹۸

علیزاده برای زادروز شجریان: مانده‌ای که فریاد شوی

یک مهر ، سالروز به دنیا آمدن محمدرضا شجریان است. به همین مناسبت با عبدالحسین مختاباد یکی از آهنگسازان و خواننده های شناخته شده عرصه موسیقی سنتی درباره جایگاه شجریان گپ زدیم که در ادامه می خوانید.

عبدالحسین مختاباد، آهنگساز و خواننده موسیقی سنتی ایران در رابطه با تاثیرات حضور محمدرضا شجریان در موسیقی سنتی به برنا گفت: محمدرضا شجریان توانست جوان ها را جذب موسیقی کند و با بهره گیری که از اشعار حافظ، سعدی، مولانا و دیگر شعرای بزرگ تاریخ ادبیات ایران داشت توجه مردم را به موسیقی سنتی جلب کرد. وی قدرت این را داشت که موسیقی را سیاسی کند و این خصلت خوبی بود. به عبارت دیگر ایشان توانستند ابعاد فرهنگی، هنری ، سیاسی و اجتماعی را که از ذوق و سلیقه ایشان برآمده بود را در یک مظنون بگنجاند.

*موسیقی ایران مدیون محمدرضا شجریان است

وی ادامه داد: باید بگوییم که موسیقی ایران مدیون محمدرضا شجریان است که نگاه و فکر جدیدی را در همه ابعاد به هنرمندان ایران داده است هم در بعد سیاسی، هم در بعد اجتماعی و هم در بعد اعتراضات اجتماعی. او هنرمندی است که توانسته در بخش های مختلف خود را نشان دهد و تاثیرات بسیار عمیقی را در تاریخ موسیقی ایرانی در طول این 30 و چندسال از خود نشان دهد.

*آوازهای شجریان نماد فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی دارد

* وی در پاسخ به این پرسش که آیا سبک و سیاق محمدرضاشجریان را می توان یک نوع انقلاب در حوزه موسیقی بدانیم یا خیر عنوان کرد: من مفهوم انقلاب را قبول ندارم ولی از اینکه توانسته موسیقی ایرانی را در بین اقشار مختلف جامعه مطرح کند خود از اهمیت بسیاری برخوردار است. مردم همیشه به شنیدن صدای استاد شجریان به دلیل اینکه آوازهایش یک نمادی از مسایل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است علاقه داشتند و این خود نشان دهنده یک تلاش و ذهن خلاق و دقیق در ارائه موسیقی ایرانی است. بنابراین در مردمی کردن موسیقی ایرانی باید بگوییم آقای شجریان دست توانایی را در این نیم قرن داشته است.

همه دوست دارند شبیه شجریان بخوانند

* وی در ادامه افزود: صدای آقای شجریان صدای خیلی خوبی است، ما در تاریخ موسیقی خواننده های خوبی داشتیم و در حال حاضر هم داریم یعنی صداهای مختلف در رنج های متفاوت که هر کدام اثر گذاری خود را داشته اند؛ آقای گلچین، ایرج و گلپایگانی را داریم که هر کدام در نوع خود تاثیراتی را گذاشته اند. حتی گاهی اوقات باید به دلیل تاثیرات فراوانی که میگذارند به عنوان یک موضوع جدی آسیب شناسی موسیقی ایرانی به آن بپردازیم. مثلا در یک دهه همه دوست داشتند شبیه ایرج یا گلپا بخوانند حالا همه دوست دارند شبیه شجریان بخوانند و این خود نشان دهنده قدرت و توانمندی این خواننده هاست. این امر بسیار سخت است و در عرصه موسیقی جهانی هم می بینید که کار خیلی دشواری  است که کسی مثل بتهوون آن را انجام می دهد.

80 درصد آثار شجریان را از حفظ هستم

*عبدالحسین مختاباد در رابطه با شاخص ترین و جذابترین اثر محمدرضا شجریان بیان کرد:با اینکه هیچ وقت توفیق نداشتم از نزدیک خدمت ایشان باشم و یاد بگیرم ولی باید بگویم که 80 درصد آثارش را شنیده ام و از حفظ هستم. البته در حال حاضر خیلی از آوازهای موسیقی ایرانی را از حفظ هستم از مرحوم اقبال گرفته تا طاهر و مرحوم بنان و آوازهایی که ایرج و گلپایگانی خوانده اند، ولی بیشترین وقت من صرف شنیدن آوازهای شجریان شده است و بر این باور هستم که برخی از آثارش بی نظیر اند مثل "اثر عشق"، "داند" که بی نظیر بود و "نوا" و "مرکب خوانی" که یک اثر کاملا فکر شده و عمیق در موسیقی و آواز است، "دستان" بسیار زیباست "بر آستان جانان "و ... همچنین کارهایی که با محمدرضا لطفی و پرویز مشکاتیان انجام داده یک سبک و سیاق دیگری از منظر آوازی داشته است که این کارها را بعدا در دیگر آثار بعدی ایشان ندیدم. چند آواز بی نظیری که با محمد موسوی و استاد فرامرز پایور اجرا کردند.

شجریان هیچ وقت دنبال این نبود که گروه و دسته ای از او حمایت کنند.

*عبدالحسین مختاباد درباره کم و کیف میزان حمایتی که در طی سال ها از محمدرضا شجریان شده، خاطر نشان کرد: آقای شجریان احتیاج به حمایت شخصی و کسی نداشته است چون هنرمندی است که مردم همیشه از وی استقبال می کنند که خود به تنهایی بهترین حمایت محسوب می شود. در واقع ما به عنوان هنرمندان احتیاج به حمایت از کسی ندارم  و باید بگوییم که "مرا به لطف تو امید نیست شر مرسان". در هر صورت جامعه یک هنرمند را قبول کرده، تعظیم کرده و برایش ایستاده و احترام گذاشته است در مقابل آن هنرمند کسانی که جلوی او را گرفته اند باید پاسخگو باشند، آقای شجریان هیچ وقت دنبال این نبود که شخصی گروهی و دسته ای و تفکری از ایشان حمایت کند ولی یک هنرمند زمانی که وارد یک کار هنری می شود اگر مسیرش درست باشد احتیاج به هیچ کس و هیچ متنی و جریانی ندارد.  آقای شجریان پای هنرش ایستاد و اگر آدم به هنر خود وابسته باشد احتیاج به حمایت کسی ندارد و به عبارت دیگر زمانی که مردم را داشته باشی احتیاج به هیچ کس نداری.

*عبدالحسین مختاباد با عنوان اینکه "محمدرضا شجریان خواننده ای بی نظیر است" در رابطه با تبحر وی در آهنگسازی و خوانندگی، خاطرنشان کرد: ایشان خواننده ای هست که حتما در تاریخ ماندگار می شود و در بسیاری از آثار موفقش هم آهنگسازان خوبی را انتخاب کرده ، این خصلت خوبی است که آهنگسازها دوست داشته باشند برای یک صدا بنویسند.

همایون خیلی راه دارد و باید در هنر خیلی زحمت بکشد

*خواننده قطعه "شبانگاهان" در پاسخ به این پرسش که آیا فرزند استاد شجریان یعنی همایون شجریان یک گام جلوتر از او برداشته یا نه عنوان کرد:  همایون شجریان تازه پا به عرصه هنر گذاشته و هنر زمانی که وارد این عرصه می شوی، فراز و نشیب های زیادی دارد. بعضی اوقات خواننده در اوج است و بعضی اوقات هم نزول می کند، این بالا و پایین رفتن ها نباید آدم را مغرور و دلسرد کند. در طول این سه دهه کار هنری می کنم بعضی اوقات در اوج بودم و یک مدت فراموش شدم و دوباره دارم کار می کنم. همایون شجریان خیلی راه دارد و در زمینه هنر باید خیلی زحمت بکشد و ایشان در یک بستری فعالیت می کند که توسط پدر بزرگوارش فراهم شده، باید خودش مثل یک فوتبالیست یا کشتی گیر به میدان بیاید و کشتی بگیرد و این آثار باید بتواند در منظر عموم و اهالی هنر و اهالی فکر چکش بخورد، در حال حاضر نمی شود که در این مورد قضاوت کرد.

هیچ کس نمی تواند بگوید آقای لطفی که آمد، جلیل شهناز دیگر نباید کار کند

وی ادامه داد: در هنر هیچ کس برتر از دیگری نیست و هر کسی کار خودش را می کند. آیا کسی می تواند بگوید فردوسی از حافظ بهتر است یا حافظ از سعدی بهتر و... در تاریخ هنر و ادبیات هر کسی کار خودش را می کند و کسی هم مزاحم کسی نیست این عرصه مثل کشتی نیست که یک نفر را زمین بزنی و بگویی من پیروز شدم و... یک هنرمند مثل یک نویسنده است و باید در طول سال ها کتاب و مطلب و مقاله بنویسد و بعدها یک عده قضاوت کنند. هیچ کس نمی تواند بگوید آقای لطفی که آمد، جلیل شهناز دیگر نباید کار کند .

*مختاباد در خصوص شاگردانی که در مکتب شجریان آواز آموخته اند و این که کدام یک از آنان توانسته اند در این زمینه موفق تر باشند گفت: اجازه دهید در این زمینه اظهارنظر نکنم، همه آن ها دوستان خوب من هستند در هنر باید خودت را عرضه کنی و این که در مکتب چه استادی آموخنه ای شاید از ارزش زیادی برخوردار نباشد.

*عبدالحسین مختاباد در خصوص آثار جدید خود بیان کرد: در تلاش هستم آثاری که از شعرای معاصر مانند شاملو شفیعی کدکنی اخوان ثالث و ... است را در استودیو ضبط کنم در خاتمه تولد استاد را تبریک می گویم و برای ایشان آرزوی سلامتی می کنم.

شجریان؛ هنرمند گرانقدر

حسین علیزاده /نوازنده تار و ردیف دان و آهنگساز

وقتی در کنار کسی مثل محمدرضا شجریان قرار می‌گیرید، نخستین تأثیری که بر شما می‌گذارد، خصلت جست‌و‌جوگری است. نخستین باری که او را دیدم تا به امروز تفاوتی در خطوط اصلی روحیه و هنرش ایجاد نشده است. از همان اول عاشق موسیقی بود و هست، فقط، پخته‌تر شد و تجربه‌های بسیاری کسب کرد. تا جایی که یادم هست نخستین تجربه همکاری ما به اتفاق محمدرضا لطفی در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به همراه نورعلی خان برومند شکل گرفت. قرار بود در نخستین کنسرتی که در این جشنواره برگزار می‌شد، شجریان به همکاری دعوت شود. یادم هست سال‌های 51-50 بود؛ آن روزها شجریان شهرت امروز را نداشت. وقتی آمدند و جناب برومند به ایشان گفتند چه کار باید بکند، شجریان رفت و دو ماه به مرکز نیامد. انگار می‌خواست با مطالبی که از آقای برومند دریافت کرده خلوت کند. حتی مدت‌ها به کوه می‌رفت و این آوازها را تکرار می‌کرد، به خاطر همین وقتی بعد از دو ماه تمرین بازگشت و شروع به خواندن آوازها و قطعات کرد احساس کردیم یک امنیت خاصی ما را احاطه کرده است. کسی همراه ما شده بود که نه تنها، برای ما که کم سن‌وسال بودیم، جایی برای نگرانی باقی نمی‌گذاشت بلکه شوق این اجرا را در دل ما دوچندان می‌کرد. سکان آواز را کسی سرشار از تکنیک به‌دست گرفته بود که عطر و بوی آواز پرصلابتش درحافظیه پیچید و یک خاطره جاودان را بر صحنه تاریخ و زندگی ما به جا گذاشت.
شجریان به‌عنوان یک هنرمند رسالت دارد و نمی‌تواند نسبت به اطراف خود بی‌تفاوت باشد. با نگاه به کشورهای مختلف خواهید دید که هنرمندان در قبال واقعیت ها موضع مصلحانه و حتی انتقادی دارند و بسیاری مواقع نظر هنرمندان از سیاستمداران مهم‌تر نیز بوده است و مردم بیشتر به حرف آنها اعتقاد دارند. یک عده طاقت این را ندارند که یک هنرمند دریک مقطع نظر خود را بیان کند.

کارهایی که شجریان برای موسیقی ایران کرده است موجب شده تا موسیقی ادامه داشته باشد. این اتفاق در جشنواره اخیر ملی موسیقی جوان به وضوح دیده شد؛ از نوازندگی دختر 7-6 ساله گرفته تا سه‌تارنوازی پسر بچه 12-10 ساله؛ این یعنی تداوم در موسیقی. قطعاً تعداد چهره‌هایی که به ارزش موسیقی افزوده‌اند و کارشان را باعشق به اصول به ثمر رسانده‌اند انگشت‌شمار است به همین دلیل قرار نیست شجریان دیگری به وجود آوریم. حتی توانایی‌های همایون را نباید به این شکل تعبیر کرد، او قرار نیست عین پدرش باشد و می‌تواند مسیر دیگری را ادامه دهد. به نظر من اینکه فکر کنیم آواز بعد از شجریان از بین رفته، اشتباه است؛ شجریان یک ارزش درهنر است و جایگاهش در تاریخ ابدی خواهد بود. شجریان سال‌های بسیار در زمینه موسیقی تلاش کرده و این می‌تواند الگویی برای هنرمندان جوان باشد تا بتوانند جایگاه شجریان‌ها را به دست آورند نه اینکه شرایط جامعه ما و نگاه به هنر را به سمت و سوی تجاری شدن پیش ببرند. تکرار جایگاهی چون شجریان انگیزه و معنویت خاص خودش را می‌خواهد و به محض اینکه جامعه فرصت بیابد که به سمت معنویت هنر سوق پیدا کند قطعاً شجریان‌ها دوباره متولد خواهند شد. شجریان شهرتش به همین چند ساله خلاصه نمی‌شود. شجریان خیلی سال‌ها پیش شجریان شده است و با منع ها از یادها نمی‌رود. شجریان یعنی تداوم هنر، شجریان یعنی پشتکار، شجریان یعنی باور.

ایران

96/07/01

نماینده شایسته موسیقی پاک ایران
بیژن کامکار
خواننده و نوازنده دف
زادروز استاد محمدرضا شجریان، هنرمند توانای موسیقی اصیل و پاک و اَبرمرد آواز ایران برتمامی عاشقان و شیفتگان این هُنر مبارک باد. از یزدان پاک آرزوی سلامتی و بهروزی برای این عزیزگرامی را دارم و ازمردم شریف و نجیب وهُنردوست وطنم انتظار دارم همان طور که خود را موظف به حفظ و حراست از آثار ملی و فرهنگی می دانند و همان طور که در پا برجا بودن تخت جمشید، پاسارگاد، طاق بستان، ماندگاری فردوسی، حافظ، سعدی و مولانا و... تلاش می ورزند و در پاسداشت همه آنها درمقابل جهان سینه سپر می کنند و به ایرانی بودن خود می بالند، برای استاد عزیزم شجریان نازنین ومهربان نیز که یکی از گوهرهای بی همتای گنجینه موسیقی اصیل ایران است، به درگاه یزدان پاک دعا کنند و همگی برایش آرزوی سلامتی وتندرستی داشته باشند. امیدوارم بزودی روی ماهش و صوت داوودی اش را بشنویم و مثل همیشه از شنیدن و زیبایی موسیقی خودمان سیراب شویم.

روزنامه ایران

شنبه 96/07/01

پرویز پرستویی با انتشار این عکس در اینستاگرامش نوشت: استاد شجریان عزیز خسرو آواز ایران سکان دار موسیقی سنتی ایران حامی مردم ایران زمین در روزهای سخت ملت ایران و جامعه فرهنگ و هنربه وجود چون شما افتخار می کند. تولدتون مبارک امیدوارم همیشه تندرست و سلامت باشید و برقرار...

محسن کیایی، بازیگر سینما و تلویزیون با انتشار عکسی از استاد محمدرضا شجریان نوشت:
«زادروزت مبارک استاد سرت سلامت.
اول مهر روز شماست روز موسیقی ایرانی. اصلا اول مهر همه جا روز شماست.»