استاد شجریان و موسیقی دوره گلها در گفتوگو با جین لوئیسن، مدیر وبسایت گلها:
آشنایی شما با استاد شجریان از کجا شروع شد؟
اولین بار که موسیقی ایشان را از نزدیک شنیدیم، در جشن هنر شیراز بود. برنامههای آقای عبدالوهاب شهیدی، آقای شجریان، قوالی پاکستانیها و... را در آن جشنواره دیدیم.
شما چون به ادبیات فارسی آشنایی دارید، نظرتان درباره استفاده استاد شجریان از شعر در موسیقی چیست؟
انتخاب اشعار ایشان خیلی جالب است و همیشه از روی تفکری آنها را انتخاب میکند. البته شعر کلاسیک را ما بیشتر میپسندیم. مخصوصا که ایشان اشعار را طوری انتخاب میکند که صرفا یک بیان احساسی نیست و انعکاس مسائل روز در آن هست. البته کسی اینها را متوجه میشود که با این زبان و با این حال آشنا باشد و ببیند که پشت هر شعر، پیامی نهفته است.
بارزترین خصوصیت محمدرضا شجریان که موجب موفقیت ایشان تا به امروز شده را کدام میدانید؟
به نظرم ذوق ذاتی او نسبت به مقوله هنر در کارش منعکس میشود و هدف او از این هنر، صرفا سرگرم کردن مردم نیست؛ بلکه خودش فریفته آن زیبایی و لطافت است. نکته دیگر شرایطی است که او با آن تربیت شده. زمانی که آقای شجریان کارش را شروع کرده، هنوز تمام اساتید قدیمی زنده و سرحال بودهاند و او از فیض حضور آنها استفاده کرده و به خودش نگفته اینها تعدادی پیرمرد هستند! شجریان میدانسته که اینها چه جواهراتی هستند و مدام این جواهرات را جمع کرده و حاضر بود از هر کسی چیزی یاد بگیرد. همه اینها در او هضم شده و سپس تبدیل به یک هنر منحصر بهفرد و نه تقلیدی شده است. او این شانس را داشته که با مهرتاش، دوامی، عبادی و... دمخور شود و آنقدر تیزبین بوده که از آنها بهترین استفاده را هم برده است.
در بین کارهای شجریان شما کدام را بیشتر دوست دارید؟
مرغ سحر را خیلی دوست دارم، چون حال عجیبی دارد. بگذریم همان زمان که در حافظیه هم مرغ سحر را میخواند، همه دوست داشتند. ما بیشتر کارهای او را روی نوار یا سیدی داریم، اما اشعار او را حفظ نیستم. اشعار حافظ و سعدی را در کارهای او خیلی دوست دارم. به نظرم هنوز در موسیقی ایرانی کسی به کمال شجریان نزدیک هم نشده. البته مثلا همایون خوب است، اما صدای پدرش چیز دیگری است!
سوال اصلی ما این است که اصلا انگیزه شما از این همه پیگیری و دلسوزی برای موسیقی ایرانی و به ویژه موسیقی دوره گلها چیست؟
من میخواستم این کار را بکنم، به دو دلیل. یکی این که موسیقی ایرانی یکی از موسیقیهای مادر در دنیاست و هنوز آنطور که باید و شاید شناخته نشده. مهمترین دلیلی که شناخته نشده هم عدم دسترسی محققین و علاقمندان به منابع این موسیقی است. من دیدهام که همه وقت و انرژی پژوهشگران به جستجو میگذرد تا تحقیق. این سایت میتواند یک ابزار باشد برای تحقیق هرچه بهتر درباره موسیقی ایرانی و نکته دوم اینکه ابزاری باشد برای دانشجویان خارجی ادبیات فارسی و ایرانیانی که در خارج زندگی میکنند.
ماهنامه تجربه / دوره جدید / شماره ۲ / شماره پیاپی ۷۷ / تیر ۱۳۹۰
برچسبها: برنامه_گلها , جین_لوئیسن